SAMSUN’DA 15.TÜMENİN DAĞ TOPLARI

‘Samsun’da 100 Yıl Önce Bugün’ adlı yazı dizimizin bugünkü bölümünde, Birinci Dünya Savaşı esnasında Avusturya-Macaristan İmparatorluğu tarafından dağ topları satın almak için gönderilen heyet ve Samsun’daki tümenin toplarıyla ilgili detaylar aktarıyoruz.

SAMSUN’DA 15.TÜMENİN DAĞ TOPLARI

AVUSTURYA-MACARİSTAN’DAN: SKODA 75 mm M15

Birinci Dünya Savaşı sırasında Harbiye Nezareti, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu’ndan dağ topları satın almak için bir heyet gönderdi. Subayların düşüncesine göre cebel (dağ) topları sahra(arazi) toplarına göre Türk cephelerinin coğrafyalarına en uygun olanıydı. Menzilleri bakımından Almanların Krupp ve Ehrhardt toplarına göre daha üstün olan bu dağ topları ayrıca taşınabilirdi. Böylelikle 18 Nisan 1916’da 6 adet 7.5 cm’lik M15 dağ topu ve 1 adet 7 cm’lik eski model M99 dağ topu İstanbul’a getirildi. Bu toplar Karadeniz sahil koruması ve Kafkas cephesine yollandı. 

SAMSUN’DAKİ TÜMENİN KUDRET-İ CEBEL TOPU: SKODA 75 mm MODEL 15


Skoda 75 mm Gebirgskanone  Model 15, Ağırlık 613 kg, Mürettebat: 6 kişi, namlu uzunluğu: 1,15 m, menzil: 8250 m,  

15.TÜMENİN ELİNDEKİ TOPLAR

1.Kudretli Cebel (dağ) Topu (4 Adet) 2.Adi Cebel Topu (3 adet)3.Şinaydır Cebel Topu (1 Adet) 4. Havan Topu (4 adet)

TOPLAR HANGİ ÜLKELERDEN SATIN ALINDI?

Škoda Şirketi: Avusturya-Macaristan’da kurulan bir şirketti.  Credit Anstalt ve Böhmische Escomptebank ortaklığında oluşturuldu. İlk yıllarda makine, köprü ve tesis yapımı ile uğraşsa da 1886’dan itibaren harp sanayisine ağırlık vererek ilk olarak donanma için çelik zırh kaplama; 1889’dan sonra da ordu için top, batarya üretmiştir. 1890’dan itibaren harp sanayisi için ayrı bir bölüm kurulmuştur. Savaş boyunca Škoda, 1914 yılında 10.000 ve 1917 yılında 32.000 çalışan ile toplamda 12,693 top üretmiştir. 

Schneider-Creusot Şirketi : Fransa’da 1836’da Schneider Kardeşler; Le Creusot, Fransa'da madenler ve demir ocakları satın alır. İki yıl sonra Schneider & Cie'yi yaratırlar. 1891’de Silah uzmanı haline gelen şirket, kendini gelişmekte olan elektrik piyasasına adar.

Krupp Şirketi:Friedrich Krupp, Almanya’da 1811’de ilk çelik fabrikasını kurdu. Krupp Şirketi,  1856’da çelik 9 cm’lik namludan dolumlu top üretti.  Dünyada ilk çelik top üreten şirketti. Osmanlı Devleti ise 1860’lı yıllardan itibaren satın aldı. 1863’te şirket donanmalar içinde de çelik toplar üretti. 1880’lerde 88 mm’lik donanma topu, 75 mm’lik sahra ve sabit toplar üretti. 1895’lerdenitibaren 77 mm’lik benzer bir top üretmeye başladı. Osmanlı Devleti’nin Birinci Dünya Savaşı’nda kullandığı toplar arasında çoğunlukla Krupp topları bulunmaktaydı.

Krupp imalatı 105 mm’lik obüs topu dikkat çekicidir. Ağırlığı 1.145 kg ve namlu uzunluğu 1.625m olan topun 6300 metre menzili vardı. Menzil içinde 14 kg ağırlığında etkili atışlar yapmaktaydı. Ayrıca 77mm Krupp M96L/27na5 ve 75 mm Krupp M03L/30 topları dikkat çekiciydi.  Osmanlı Devleti’nin kullandığı toplardan birisi de 75mm Schneider  77 mm Rhein-metall M16L35 (gebirgskanone) sahra topları ile eski model 87 mm Krupp topları da yoğun kullanılmıştır. 

Erkan Kaya

YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER