SAMSUN’A HAZIRLIKLAR BAŞLADI

‘Samsun’da 100 Yıl Önce Bugün’ adlı yazı dizimizin bugünkü bölümünde, Mustafa Kemal Paşa’nın 9. Ordu Birlikleri Müfettişliği’ne atanmasından sonra Samsun’da yaşananları anlatıyoruz. Hariciye Köşkü’ndeki Mustafa Kemal Paşa’nın, Samsun hazırlıkları başladı…

SAMSUN’A HAZIRLIKLAR BAŞLADI

Damat Ferit Paşa, Nişantaşı Hariciye Köşkü’nde Mustafa Kemal Paşa’ya bir çay ziyafeti verdi. Mustafa Kemal’in Anadolu’daki görevi görüşüldü. 29 Nisan 1919’da Harbiye Nazırı Şakir Paşa ise Mustafa Kemal’i bakanlığa çağırarak atama kararını duyurmuş padişah da ertesi gün atamayı imzalamıştı. 

İKDAM GAZETESİ’NİN BAŞLIĞI:
Mustafa Kemal Paşa , Umum Şark Orduları Kumandanlığı’na tayin edildi. 

VAKİT GAZETESİ’NDE MUSTAFA KEMAL PAŞA
Mustafa Kemal Paşa’nın 9.Ordu Birlikleri Müfettişliği’ne atama kararnamesi padişah tarafından onaylandı. Yakında kararnamede de yayımlanacak olup 6 aydır İstanbul’da görevsiz olarak oturan eski Yıldırım Orduları Grubu Kumandanı Mustafa Kemal kendisine önerilen 6.Ordu Kumandanlığı’nı kabul etmemişti.

KAFKAS 5.ORDU 10. ALAY 28.TABUR LADİK’TE

Mondros Ateşkes Antlaşması’nın 30 Ekim 1918’de imzalanmasının ardından Kafkas topraklarından çekilen 5. Kafkas Ordusu Ocak 1919’da Batum’a gelir. Şubat 1919’da ise Trabzon’a geçer. Ordu yaklaşık 2 ay Trabzon’da kaldıktan sonra ordudaki bazı taburlar Trabzon’dan ayrılarak Samsun’a doğru yol alır. 27 Nisan 1919’da 5. Kafkas Ordusu’nun 28.Taburu artık Ladik’e ulaşmıştır.

TEĞMEN ABDÜLHÂDİ’NİN LADİK’TE TUTTUĞU GÜNLÜĞÜ
“CAN SIKINTISI ÇOKTUR”

Abdülhadi Bey’in 27 Nisan 1919’da cep defterine aldığı not şöyledir: “Bugün Vestek’ten hareketle saat 2.40 sonra Ladik Kazası’na vasıl olduk. Buralarda Rum köyleri mevcuttur. Buralarda kalacağız. 28. Tabur Havza’da, 30. Tabur Merzifon’da kalacaktır. İşte hayat-ı askeriyem esnasında asgari 25, azami 60 gün fazla devam eden beşinci yürüyüşe burada hitam veriyoruz Artık tahammül kalmadı.”

28 Nisan 1919 tarihinde ise defterine şöyle not düşer: 

“Ladik’te 28. Tabur dahi burada istirahattedir. Yarın gidecektir. Bugün hamama gittim. Traş oldum. Burada mektepte oturuyoruz. Burası gerçi iyi değilse de halimize yine razı olduk. Bakalım kaç gün oturacağız.”

29 Nisan 1919 tarihinde ise şunları yazar:

“Bugün 28. Tabur ve Alay Karargâhı Havza’ya hareket etti. Şehri 700 kuruşa taburca bir ev kira ederek nakl ettik. Hazma Efendilerle beraber bulunuyoruz.”

30 Nisan 1919’de ise notu kısa ve özdür:

“Ladik’te bugün bir parça gezdik. Can sıkıntısı çoktur.”

1 Mayıs 1919’da ise şu notu kaleme alır:

“Ladik’te bugün bir parça kasabanın kenarını gezdik. Can sıkıntısı çoktur. Birader beye mektup yazdım.”

Abdülhadi Bey’in Günlüğünden Kesit

ABDÜLHÂDİ BEY KİMDİR?

Abdülhâdi Bey, Musul Süleymaniye 1892 doğumludur. Bağdat Askeri idadisi’nden sonra 1915 yılında İstanbul Hasköy Talimgah Okulu’na gelir. Üç aylık eğitimden sonra ilk kıta birliği Çanakkale’dir. 1916’da asteğmen olur. Şubat 1919 yılına kadar doğu cephesinde kalır.  Ladik’e geldiği sırada 5.Kafkas Fırkası 10. Alay 28.Kafkas Taburu 1. Bölüktedir. Mülazım-sani (bugünkü terimle teğmen) rütbesindedir. Sınıfı piyade muvazzaftır.


Teğmen Abdülhadi Bey

KAYNAKÇA

Esat Arslan, Musullu Abdülhâdi’nin İzinde Bozgundan Zafere, Phoenix Yayınları, Ankara, 2005.
Gotthard Jaeschke, Türk Kurtuluş Savaşı Kronolojisi, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara, 1989
Zeki Sarıhan, Kurtuluş Savaşı Günlüğü I, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara, 1993

Gazete Gerçek

Erkan Kaya

YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER