ABD GİDİNCE NE OLACAK?

ABD Başkanı Donald Trump tam da Türkiye’nin Fırat’ın doğusuna operasyon düzenleyeceğini açıklamasından çok kısa bir süre sonra, IŞİD'in bitirildiğini söyledi ve Suriye'deki askerlerini çekme talimatı verdi.

Başlangıçta çok fazla ciddiye alınmayan bu açıklama, Pentagon’dan ve Beyaz Saray’dan gelen açıklamalarla teyit edilmiş oldu.

Şimdiye kadar ABD’li yöneticilerin büyük bir çoğunluğu ısrarla Suriye'deki ABD varlığının hala tamamlanmadığını, İran'ı dengelemek için de ABD’nin Suriye’deki askeri varlığının kaçınılmaz olduğunu vurguluyorlardı.

Ancak Trump’ın açıklamasıyla birlikte artık süreç başladı.

ABD askerlerinin Suriye’den çekilmesi ne kadar sürecek, bu detaylar da yakında belli olacak.

Trump’ın bu kararı almasında elbette iç politikada yaşadığı sorunlar etkili oldu. Bilindiği gibi ABD’de yapılan son ara seçimlerde partisi, Demokrat Parti'ye karşı kaybetti. Diğer taraftan hakkında devam eden ciddi soruşturmalar da var.

Trump’ın bu sorunları örtbas etmek ve gündem değiştirmek için böyle bir çıkışa zaten ihtiyacı vardı.

Asıl önemlisi de ‘öngörülemez ve güvenilmez’ olarak nitelendirilen Trump’ın birçok politikasını para üzerinden kurgulaması. Bu tür askeri operasyonlarda kar zarar hesabını sıkı yapan Trump’ın IŞİD’le mücadele için harcanan parayı artık fazla gördüğü söylenebilir.

ABD Başkanı Trump’ın bu kararına tepkiler de gecikmedi. En fazla rahatsız olanlar ise beklendiği gibi İsrail ve Suudi Arabistan.  

ABD’nin Suriye'de varlığında IŞİD'le mücadelenin yanı sıra stratejik hesaplar da vardı. Bunun bir ayağı bölgedeki Kürtlerle olan ilişki diğer ayağı ise bölgede yayılma politikasını sürdüren İran’ı dengelemeye yönelikti. Hatta Suriye'de birtakım milislerin İran yanlısı milislere karşı eğitileceği konuşuluyordu.

Bu karardan İran konusunda endişeli olan İsrail ve Suudi Arabistan çok rahatsız oldular ve her iki ülke de ABD olmadan İran'ın kendilerine yönelik faaliyetlerini nasıl engelleyeceklerinin derdine düştüler.

İngiltere ve Fransa ise IŞİD'in bitmediği ve kararın yanlış olduğu görüşünde; Avrupa, uzun bir süredir IŞİD’in tehdidi altında. Hatta bazı saldırıların arkasında IŞİD olduğu ortaya çıktı.  Avrupa ABD’nin IŞİD’le mücadelesini bu yönden çok önemsiyordu ve kendi topraklarına sızmasının önünde bir yöntem olarak görüyordu. Batı özellikle Avrupa IŞİD tehdidini halen devam ettiğini düşünüyor ve şu anda çok zor durumda kaldılar.

Trump’ın bu kararından elbette memnun olanlar da var; En başta da Suriye'de ABD'nin karşısında gibi duran Rusya, İran ve Esad yönetimi.

Ve tabi Türkiye.

Türkiye Fırat'ın doğusundaki YPG varlığını her zaman bir tehdit olarak gördü şimdiye kadar bu konuda ABD tarafından hep oyalandı.

Son olarak Türkiye’den Fırat’ın doğusuna yani ABD kontrolündeki YPG’nin varlığını sürdürdüğü bölgeye harekat düzenleyeceğine ilişkin net ve kararlı açıklamalar geldi.

ABD’nin çekilme kararıyla artık Türkiye’nin Fırat’ın doğusuna yönelik planlarını hayata geçirilebileceği bir olanak da sağlanmış oldu.

Trump’ın bu kararından en büyük hayal kırıklığı yaşayanlar ise her zaman olduğu yine Kürtler.

Tıpkı Molla Mustafa Barzani'nin başına gelenlerde olduğu gibi ya da son olarak Mesud Barzani’nin dayattığı bağımsızlık referandumunda olduğu gibi, Suriye’de ABD'ye güvenen Kürtler bir kez daha kullanılıp atılmanın acı gerçeğiyle karşı karşıya kalmış durumdalar.

ABD’nin çekilme kararı ile yalnız kaldılar. Şimdi Rusya, İran ve Esad yönetimine yanaşmanın hesaplarını yapıyorlar ama kendilerine hami bulmaları artık hiç de o kadar kolay değil.

ABD'nin Suriye'den çıkması, Ankara’nın Fırat'ın doğusuna yönelik niyetlerini hayata geçirmeyi kolaylaştırabilir ama Suriye'nin İran ve Rusya'nın kontrolünde olacak olması ne kadar Türkiye'nin hayrına olur o da bir tartışma konusu.

Çünkü ABD’nin bölgedeki varlığı, Türkiye’nin kendi politikalarını hayata geçirme konusunda önemli bir strateji rahatlığı veriyordu ve Türkiye'nin lehine bir durumdu.

Şimdi ise Türkiye; Rusya, İran ve Esad ile baş başa kalmış durumda.

Bu da önümüzdeki dönemde yepyeni sorunların yaşanacağını gösteriyor.

Diğer taraftan ABD’nin, Suriye’den çekilme kararına rağmen İran’a karşı planları devam ediyor.

Yeni durumda bakalım Ortadoğu’da kartlar bu kez nasıl dağılacak?

YORUM EKLE